قلعه رودخان دژي سخت در طبيعتي لطيف

در آخرين لايه هاي شمالي رشته كوه البرز ]رشته کوههای تالش[ قلعه اي تاريخي به نام قلعه رودخان با ديواره اي بلند و مستحكم بنا شده است كه پس از طي بيش از ۲۰كيلومتر از شهر فومن به راهي جنگلي وارد مي شويم و با حدود يك ساعت و نيم راهپيمايي در مسيري پرپيچ و خم با شيبي تند از ميان درختان سربه فلك كشيده ون و افرا به پاي ديوارهاي بلند قلعه مي رسيم. قلعه در فاصله ۲۲كيلومتري جنوب شرقي فومن قرار دارد و اين ارتفاعات ميان استان گيلان و زنجان قرار دارد ، رودخانه اي نيز به نام قلعه رودخان از اين ارتفاعات سرچشمه گرفته و از جنوب به شمال درجريان است. قلعه در نزد عموم به نام هاي قلعه رودخان ، قلعه هزارپله، قلعه حسامي و قلعه سكسار شهرت دارد و هم اكنون به نام «قلعه رودخان» معروف است.

  قلعه رودخان آرميده در دل جنگل انبوه

اين قلعه در 12 كيلومتري جنوب شرقي فومن و در دل جنگل هاي انبوه مناطق كوهستاني جاي دارد. اين قلعه كه به سكسار و قلعه حسامي نيز شهرت دارد، از بزرگترين و با عظمت ترين دژهاي نظامي گيلان و حتي ايران به شمار ميآيد و مساحت آن بالغ بر 50 هزار متر مربع است. اين قلعه در ارتفاع 600 متري و در بلندترين نقطه كوه قرار دارد. با توجه به خاك برداري محوطه داخلي و بررسي پي بنا احتمالااين دژ به عصر ساساني تعلق دارد و در زمان حكومت سلاجقه تجديد بنا شده است.

  شهري كه ديگر نمي شناسيمش

ماسوله، روستا نيست بلكه يكي از شهرهاي كوچك استان گيلان است كه هرچند 80 سال از استقرار شهرداري در آن مي گذرد، همچنان به عنوان يكي از روستاهاي خاص ايران و منطقه نمونه گردشگري معرفي مي شود. واقعيت اين است كه از اين شهر تاريخي كه مقصد سفرهاي تابستاني بسياري از ايرانيان است فقط پوسته ظاهري از شهري تاريخي و پلكاني باقي مانده و مابقي اين شهر كوچك و توريستي در ميان ساخت و ساز هاي غيراصولي دست و پا مي زند.

  ماسوله‌ يك‌ شهر تاريخي‌

ماسوله‌ يك‌ شهر تاريخي‌ زيباترين‌ مكان‌ تاريخي‌ استان‌ گيلان‌، (ماسوله‌)است‌، بافت‌ معماري‌ ماسوله‌ در كم‌تر نقطه‌اي‌ ازدنيا به‌ كار رفته‌، چون‌ حياط خانه‌ شما بام‌ خانه‌ديگري‌ است‌ و بام‌ خانه‌ شما حياط خانه‌اي‌ ديگرمي‌باشد. زبان‌ و گويش‌ مردم‌ ماسوله‌ تالشي‌ است‌. ماسوله‌، اين‌ شهر تاريخي‌ روزگاري‌ مركز تلاقي‌ سه‌استان‌ اردبيل‌، زنجان‌ و گيلان‌ بود... اما در حال‌حاضر به‌ صورت‌ بن‌بست‌ درآمده‌ و مردم‌ براي‌سفر به‌ اين‌ استان‌ها از مسيرهاي‌ ديگري‌ استفاده‌مي‌كنند.

  شهر پلكاني

شهر زيباي ماسوله كه به شهر پلكاني ايران معروف است، با فرارسيدن فصل گرما ميزبان هزاران گردشگر داخلي و خارجي است كه مشتاقانه براي ديدار از اين معماري منحصر به فرد و همچنين هواي پاك و لطيف اين منطقه سرسبز از استان گيلان به ماسوله مي آيند. ماسوله در مجاورت كوه هاي مرتفع شاه معلم در بستر مراتع زيباي كهنه ماسوله شكل گرفته و به دلايلي از قبيل زلزله، توفان، سرماي شديد و بيماري هاي خاص مردم در محل امروزي استقرار يافته اند.

  مسافرت به ماسوله

ماسوله، نمونه بارزی از اين نوع زيستگاه تاريخي بشر است، كه به عنوان يك اثر ملي در سال 1354 شمسي به شماره 1090 در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است. اين شهر تاريخي، در طول عمر هزار ساله خود، در هماهنگي خارق العاده ميان انسان و طبيعت. نمونه بارزی به شمار می آيد. ماسوله در عرض جغرافيائي 13و09و37 شمالي و طول جغرافيائي 14و59و48 شرقي و در منتهي اليه منطقه مرطوب خزري، واقع در دره رودخانه اي كه سرچشمه هاي آن نزديك دومين قله بلند كوه هاي طالش (ماسوله داغ با ارتقاع 3050 متر‌) است قرار دارد. ارتفاع آن از سطح درياي آزاد 1050 متر و اختلاف بين پايين ترين و بالاترين نقطه اين شهر كوهستاني بيش از 120 متر است.

  گذری کوتاه در ماسوله- این بهشت کوچک همه چیز دارد!

شهرک ماسوله با وسعت 16 هکتار در ضلع شرقی یکی از کوههای تالش و در فاصله 60 کیلومتری منتهی الیه جنوب غربی و در 35 کیلومتری غرب شهرستان فومن در تقاطع سه استان گیلان، زنجان و اردبیل قرار دارد. ارتفاع آن از سطح دریاهای آزاد 1050 متر و اختلاف بین پایین ترین بالاترین نقطه این شهر کوهستانی بیش از 120 متر است. بلندترین قله استان گیلان، قله شاه معلم است که با ارتفاع 3050 متر در ماسوله واقع گردیده.

  درباره ماسوله

هرجا كه تنوع طبيعي و انساني - تحت سيطره زمان و تاريخ - درهم مي آميزد، نوعي از الگوهاي زيستي شكل مي گيرد، كه به نوبه خود مي تواند استثنائي و منحصر به فرد باشد.
ماسوله، نمونه بارزی از اين نوع زيستگاه تاريخي بشر است، كه به عنوان يك اثر ملي در سال 1354 شمسي به شماره 1090 در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است. اين شهر تاريخي، در طول عمر هزار ساله خود، در هماهنگي خارق العاده ميان انسان و طبيعت. نمونه بارزی به شمار می آيد. ماسوله در عرض جغرافيائي 13و09و37 شمالي و طول جغرافيائي 14و59و48 شرقي و در منتهي اليه منطقه مرطوب خزري، واقع در دره رودخانه اي كه سرچشمه هاي آن نزديك دومين قله بلند كوه هاي طالش (ماسوله داغ با ارتقاع 3050 متر‌) است قرار دارد. ارتفاع آن از سطح درياي آزاد 1050 متر و اختلاف بين پايين ترين و بالاترين نقطه اين شهر كوهستاني بيش از 120 متر است.

  فومـــن

فومن تا حوالي سال 980 هجري قمري زماني كه مركز ايالت بيه پس گيلان توسط جمشيد سلطان به رشت منتقل شد حاكم نشين اين قسمت از گيلان بود شهر فومن با اين انتقال به تدريج اهيمت خود را از دست داد و به صورت يك بازار و شهر محلي درآمد توسعه روز افزون رشت از آن پس بر فومن سايه افكند و تا ساليان دراز فومن در گيلان يك موقعيت حاشيه اي داشت و روز به روز از اهميت آن كاسته مي شد تااين كه طي چند دهه اخير فومن مجددا به صورت يك شهر فعال درآمد و توانست اعتبار پيشين خود را باز يابد .

  چیستان های تالشی

چیستان های زبان تالشی معمولا" یا بصورت نظم و شعر – (تک بیت ، دو یا چند بیت) و یا بصورت نثر (ساده مسجع و آهنگین) بکار برده می شوند. اگر چه گوینده و سازنده و سازنده اکثر این چیستانها نامشخص و نامعلوم است ولی اکثر آنها دارای وزن و ریتم و آهنگ خاص دلنشینی هستند که همگی نشان از مهارت و ذوق و سلیقه گویندگان و سازندگان آنها دارد.

  چهارشنبه خاتون؛ عنصری اسطوره ای و نمادی از برکت در گیلان

چهارشنبه آخر سال که ریشه در آیین کهن ایرانیان دارد در سالهای اخیر تبدیل به روزی خطرساز و حادثه آفرین شده است در حالیکه این ایام در گذشته های نه چندان دور عنصری اسطوره ای بوده که اعتقاد داشته اند در روزهای پایان سال برکت با خود خواهد آورد. در تالش عنصری اسطوره ای به نام "چهارشنبه خاتون" وجود دارد که با صفات "گلابتون گیسوی بلند اندام زیبا" و "پری گیسو بلند" و این گونه القاب توصیف می شود.

  بابـک خرم دیـن

در اوائل قرن دوم هجری ( اوائل سده ی نهم میلادی) در شمال باختری ایران ( طالش و مغان) خرمدینان به سالاری بابک علیه خلیفه دست به قیام زدند. این قیام بیست سال طول کشید. طی این مدت خرمدینان چندین بار شکستهای فاحش به لشگریان خلیفه وارد ساختند. سرانجام سپاه خلیفه به سرداری افشین ، خرمدینان را شکست داد. گفتار زیرین تحلیل این واقعه ی جلیل تاریخ جنبش های اجتماعی خلق ایرانست..

  سرزمین آتروپاتکان (ماد کوچک)- ویژگی‌های جغرافیایی و طبیعی آتروپاتکان در زمان باستان

.... کوه‌های تالش را جنگل‌زارهای انبوه پوشانده است که از گونه‌های بسیار گیاهان برخوردار است و رشته کوه‌های البرز به آن‌ها پیوسته است, بخش شرقی «ماد آتورپاتکان» را تشکیل می‌دهند. بخش های نیم‌روز و جنوب آتروپاتکان به کوه‌های الوند می‌رسد.

  آسـتـارا

آستارا شمالي ترین شهرگيلان در مرز جمهوري آذربايجان است . اين شهر كه اكثريت ساكنان آن ترك زبان هستند . تالش ايران و جمهوري آذربايجان را از هم جدا مي كند . گويش مردم شهر و روستاهاي اطراف ان تركي است ولي روستاهاي كوهپايه اي و جنوبي آن اغلب تالش زبان هستند .

  زمان سنجة ايراني و زمان سنجه دیلمی

.... گيل ها و ديلمي ها و تالش ها در درازاي سده هايي كه آيين زرتشت اندك اندك بر همة ايرانِ اشكاني و ساساني چيره شد، در برابر نفوذ چيرگي جوي آن آيين نيز ايستادند و بر باورهاي بومي خود پاي فشردند و هيچ نشان و نوشته اي كه بيانگر گرويدن گيل ها و ديلمي ها و تالش ها به آيين زرتشت پيش از آغاز سدة ششم ميلادي باشد، وجود ندارد. در نتيجه با توجه به عدم گسترش آيين زرتشت درگيلان و ديلم و تالش تا آغاز سدة ششم ميلادي، تن دادن به اين باور كه مردم گيلان و ديلم و تالش در دوران پيش از سدة ششم ميلادي زمان سنجة رايج در ايران را پذيرفته باشند در دست نيست، مگر آن كه باستان شناسان و زمين كاوان و پژوهشگران بعدها نشانه اي از آن بيابند....