هـــور ـ هـــوریان ـ اردبیــل

نام اردبیل در منابع تاریخی بعد از اسلام به صورتهای اردویل (حدودالعالم؛ مسالک و ممالک اصطخری ؛ سکه ابوبکربن محمدازاتابکان آذربایجان وتاریخ میافارقین ابن ازرق)، اردبیل (تقویم البلدان ابوالفدا) و بیشت ربه صورت اردبیل در اغلب آثار جغرافیایی جغرافیدانان مسلمان (ابن خرداذبه، ابن رسته، یعقوبی، ادریسی، مقدسی، ابن الفقیه، قزوینی، مستوفی ویاقوت حموی ) آمده است.

  انجیلی، فرشته یی به شکل درخت

انجیلی درخت کهن یادگار دوره سوم زمینی شناسی است که در جنگل های هیرکانی شمال کشورمان ماوا گزیده؛ درختی به غایت باشکوه و دوست داشتنی.
درخت انجیلی با نام علمی Parrotia Persica از خانواده انجیلی ها Hamaneliadaceae از گیاهان بومی Endemic ایران است. خاستگاه رویشی آن جنگل های هیرکانی شمال ایران بوده که به واسطه مصون ماندن از یخبندان دوره سوم زمین شناسی برجا مانده و در سایر نقاط در اثر یخبندان عمومی زمین از بین رفته است.

  طب سنتی و سنت سوزن زنی در ایران

این مقاله به طور کلی درباره طب سوزنی می باشد و ارتباط چندانی با تالش و موارد مرتبط با آن ندارد. اما نویسنده حکایتی را که خود به چشم دیده است درباره کشتی گرفتن دو نفر تالش و استفاده از طب سوزنی در آن مراسم و... مطالبی را به رشته تحریر درآورده است.

  نمادها در مراسم عروسی تالشان

مراسم عروسی سنتی تالش جنوبی، در گذشته مراحل مختلفی داشته که شامل خواستگاری، بله برون، صورت‌گیری، خرید عروسی، بریدن پارچه، دعوت گیری، بند اندازی، عقدکنان، حنابندان، بردن عروس به خانه داماد(عروس بری)، رونمادهی،نارنج زنی،زفاف و پاتختی(جاخالی روز) بود. هر کدام از این مراحل با آداب و رسوم ویژه ای همراه بود که از جمله آن ها می توان به نقش یاوری در مراسم عروسی، رسم هدیه، دور زدن عروس و داماد به دور چاه، کاشت نهال در پاتختی، بردن چراغ و آینه برای عروس، پاشیدن نقل بر سر عروس، دودکردن اسفند و... اشاره کرد. اجرای این رسوم گرچه به مراسم عروسی،زیبایی خاصی می داد اما همه آن ها بر اساس حکمت و اندیشه فرهنگی،مذهبی،اقتصادی و اجتماعی مردمی بوده که آن ها را اجرا می کردند. دراین سطور نماد برخی از آداب و رفتارها مورد تحلیل قرار گرفته که به آن ها اشاره می گردد.

  روستای سیاهمرد شاندرمن

سیاهمَرد که به زبان محلی سییا مِرد Siyāmerd گفته می شود بزرگ ترین، وسیع ترین و پرجمعیت ترین روستای شهرستان ماسال می باشد. این روستا در غرب شهر شاندرمن قرار دارد. نام روستای سیاهمرد در کتاب ولایات دارالمرز ایران ـ گیلان نوشته رابینو با ترجمه جعفر خمامی زاده به عنوان یکی از دهکده های شاندرمن آمده است.

  گذاری به قلمرو مضاعف ایجاز ، خوانش شعر " واوا "

در شروع این مقال قبل از هرچیز باید پیرامون دو جریان بزرگ و فعال شعری که من خود انرا جریان " شعر نشریه ای" می نامم سخن گفت. دو جریان بزرگ شعری تحت عنوان ; شعرسنتی یا شعر دیروز و نیز شعر مدرن یا شعر امروز .
البته پرداختن عملی به شعر سنتی ی دیروز که بیشتر در غالب دوبیتی و غزل و بعضن مثنوی مطرح هستند برای ایجاد پشتوانه ی مکتوب ادبی برای جوانترها و در کلیت،اینده گان غیرقابل انکار است اما تنها در همین حد قابل پردازش می باشد. اما انگونه که هگل می گوید : " انسان باید فرزند زمان خویش باشد " و فضای مقتضی امروز، ظرفیت امروزی شعر را می طلبد و ان ظرف مطلوب،برای شعر امروز تالش بنابر تجارب علمی و عملی ، تنها و تنها شعر ازاد نیمایی و حتا شعر سپید است که می تواند مناسبات پیچیده و گسترش یافته ی اجتماعی – اقتصادی را در شکل دگرگون شده اش بپذیرد و جای دهد .

  بررسی جامعه‌شناختی تعبیرات، تمثیلات و کنایات تالشی

زبان جلوه‌گاه اندیشه و احساس است. بررسی عناصر زبانی هر ملت یا قوم دیدگاه آنها را درباره هستی، خویشتن و دیگران می‌نمایاند. توصیف عناصر زبانی، نوع رابطه سخنوران را با پیرامون خویش نشان می‌دهد و دل‌مشغولی ذهن آنان را بر می‌تاباند. ویژگی‌های روحی و ملی، آداب و عادات هر قوم در پس زبان نهفته است و زبان اقوام در فرهنگ عامیانه یا فرهنگ توده، مجموعه تعبیرات، تمثیلات، کنایات، ضرب‌المثل‌ها، چیستان‌ها، ترانه‌ها، دعاها، نفرین‌ها، رسوم، آداب، عادات، افسانه‌ها و بازی‌هاست.

  زبان تالشی و ارتباط آن با گویش‌های قدیم آذربایجان

بنده خدمت حضار محترم سلام عرض می‌کنم و از بخش گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان نیز که این همایش را که به رشته بنده مربوط است برگزار کردند تشکر می‌کنم. بخصوص از مجریان این قسمت تالش‌شناسی، آقای دکتر رضایتی که واقعاً زحمات زیادی کشیدند و با علاقه در این راه قدم می‌گذارند و همین‌که عملاً کوشش کردند که این نخستین همایش در اینجا برگزار شود. بنده صحبتی که می‌خواهم بکنم به سابقه تاریخی زبان تالشی و گویش‌های قدیم آذربایجان ارتباط دارد، یعنی آنچه که گویش‌های پهلوی خوانده می‌شده است، ولی بدواً این نکته را باید عرض کنم که باید ببینیم قبل از اسلام زبان تالشی چه وضعی داشته است و آیا اطلاعاتی از قوم تالشی و زبان تالشی قبل از اسلام در دست است یا نه؟

  Rutting and soil displacement caused by 450C Timber Jack wheeled skidder - Asalem forest northern Iran

این مقاله که ویرایشی از نسخه فارسی آن نیز در سایت تالشیار موجود می باشد به بررسی فرسایش خاکهای جنگلی توسط چرخهای ماشین اسکیدر تیمبر جک 450 سی در جنگلهای منطقه اسالم در تالش مرکزی پرداخته است. مقاله از JOURNAL OF FOREST SCIENCE برداشت شده است...

  مـاســــولـــه

روستای تاریخی ماسوله در ۵۵ کیلومتری شهرستان رشت و در ۳۲ کیلومتری جنوب غربی شهرستان فومن در استان گیلان قرار دارد. این روستا در ناحیه ای کوهستانی و جنگلی در دامنه ای صخره ای با پهنه ی ۱۶ هکتار ساخته شده است. ماسوله از غرب به خلخال، از شمال به ماسال و از جنوب به تارم علیا محدود است.

  قلعـــــــــــه رودخان

قلعه رودخان، یکی از شگفت انگیز ترین بناهای نظامی ایران است. این بنای عظیم در 23 کیلومتری شهرستان فومن در استان گیلان و میان کوه های جنگلی قرار دارد. بنای قلعه رودخان در ارتفاع 687 تا 778 متری از سطح آب دریاهای آزاد و بر خط الراس کوهی در انتهای رشته کوه تالش معروف به «قلعه ژیه» قرار گرفته است. پهنه ی این قلعه 6/2 هکتار است و طول دیوارهای قلعه به ۱۵5۰ متر می رسد که در آن ۵2 برج نگهبانی عظیم قرار داده شده است.

  قلعه رودخان در فومن

از آنجا که این قلعه تاریخی در کنار رودخانه ای بنا شده به قلعه رودخان معروف است. کلمه رودخان مخفف رودخانه و قلعه رودخان یعنی قلعه ای که در نزدیکی رودخانه است. این قلعه در ادوار تاریخی به نامهای قلعه "هزار پله" ،"حسامی"و "سکسار" نیز نامیده شده است.

  طرز تهیه « کَرَه روعَن » در تالش

دامداران تالش اغلب مایحتاج زندگی شان را با توجه به شرایط جغرافیایی ، از دست رنج خودشان تهیه می نمایند. باغدارای ،‌ کشاورزی و دامداری ، هشتاد درصد نیاز زندگی شان را تشکیل می دهد . یکی از این امور، تهیه ی « کَرَه روعَن kara roan» بوده که از شاخه ی دامداری محسوب می شود .
زن تالش ، با توجه به اینکه ، هر خانواده دارای چند رأس گاو و گوسفند و بعضاً‌ گاومیش باشند ، پس از شیر دوشی های روزانه و جمع آوری آنها و پس از مقدار معین مصرف روزانه ، مابقی را برای تهیه «روعَن roan » کنار می گذارد و بعد از آن « خومَه تو xomatu»1 های آنرا در یک ظرف جدا گانه گردآوری می نماید .

  معرفی کتاب تاریخ قراباغ

کتاب « تاریخ قراباغ» نوشته میرزا جمال جوانشیر قراباغی با مقدمه، تصحیح و تحشیه دکتر حسین احمدی. همانطور که ذکر گردید این کتاب با کوشش دکتر حسین احمدی مورد تصحیح و تحشیه قرار گرفته است و توسط مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه در سال 1384 به چاپ رسیده است. دکتر حسین احمدی که پیش از این در زمینه تاریخ تالشان کتابها و مقالات متعددی را به چاپ رسانیده اند، این بار کتابی را در زمینه تاریخ قراباغ مورد تصحیح و تحشیه قرار داده اند که معرفی این اثر و نیز خواندن صفحاتی از آن برای خوانندگان بالاخص تالش پژوهان خالی از لطف نمی باشد

  عنبران استان اردبیل ، آمیزه‌ای از شگفتی‌های خلاق هستی و هنرمندان روستایی

عنبران، سرزمینی که درآن جلوه‌هایی از قدرت خلاق هستی با هنرنمایی انسان های با صفا درهم آمیخته و مجموعه‌ای از شگفتی‌های دیدنی را در این دیار از استان اردبیل به تماشا گذاشته است. شیب تند جاده‌ای از شهر نمین همراه با نسیم ملایمی که از کرانه‌های جنوبی دریای خزر برخاسته و از پیچ و خم‌های گردنه حیران گذر کرده است رهسپاران را به سرزمین پیکره‌های سنگی، رودخانه‌های خروشان، شکوفه‌های رنگارنگ درختان و نقش و نگارهای سحرانگیز گلیم‌ها و مسندهای بافته شده به دست هنرمندان مهربان عنبران راهنمایی می‌کند.